Wzór ograniczenia w art. 36a wygląda tak. Maksymalne koszty pozaodsetkowe (prowizja, ubezpieczenie, wszystkie opłaty obowiązkowe) w skali roku: 25% kwoty pożyczki plus 30% × (rzeczywisty czas trwania w dniach / 365). Praktycznie: dla pożyczki na rok maksymalny koszt to 25% + 30% = 55% kwoty. Dla pożyczki na 6 miesięcy: 25% + 15% = 40%. Dla chwilówki na 30 dni: 25% + 2,5% = 27,5%. Dodatkowo obowiązuje sztywny limit 45% kwoty w pierwszym roku i 100% przez cały okres (razem z wszelkimi rolowaniami).
Odsetki zwykłe (nominalne) są ograniczone osobno przez Kodeks cywilny art. 359: maksymalnie 2 × stopa referencyjna NBP + 3,5 pp — w 2026 r. około 14–15% rocznie. Suma odsetek plus koszty pozaodsetkowe daje realny sufit dla legalnej pożyczki. Wszystko powyżej to lichwa; umowa nadal obowiązuje, ale w części nadwyżki jest bezskuteczna — nie jesteś zobowiązany do jej płacenia.
Nowelizacja z 2022 r. dodała dodatkowe ograniczenie dla mikropożyczek do 30 dni: limit kosztów pozaodsetkowych wynosi w pierwszym roku 20% kwoty (nie 45%). Motywem była fala chwilówek 15-dniowych rolowanych co miesiąc, gdzie klient w rok zapłaci pełny kapitał plus 100% odsetek. Po 2022 r. taki model zmalał, ale nie zniknął — firmy przechodzą na 61-dniowe umowy (formalnie już nie „krótkoterminowe"), które omijają ograniczenie.
Najczęściej zadawane pytania
Zgodnie z art. 36a, po nowelizacji 2022 r.: 20% kwoty pożyczki jako koszty pozaodsetkowe plus odsetki nominalne (max ok. 14% rocznie). Dla pożyczki 1000 zł na 30 dni: około 210 zł łącznie.
Nadwyżka nie należy się firmie. Możesz odmówić zapłaty tej części, złożyć reklamację, a przy odmowie firmy — pozew do sądu (małe kwoty w postępowaniu uproszczonym) lub skargę do UOKiK.
Tak, jeśli pożyczkodawca jest wpisany w KNF lub działa w Polsce na podstawie paszportu unijnego. Firma spoza UE oferująca pożyczki Polakom online działa w szarej strefie — unikaj.