Skąd wziął się problem. Banki w latach 2005–2010 masowo sprzedawały kredyty w CHF, argumentując niższym oprocentowaniem (WIBOR 3M wynosił wtedy 5–6%, LIBOR CHF 3M około 2–3%). Kredytobiorca przyjmował kredyt w złotówkach, ale kwota była przeliczana na CHF według kursu banku, spłata w złotówkach po kursie CHF w dniu raty. Gdy kurs CHF/PLN wzrósł z 2,50 zł (2007 r.) do 4,50 zł (2015 r.) i 5,00+ zł (2022 r.), rata w złotówkach wzrosła 80–100%, a nawet saldo pozostałe do spłaty (denominowane w CHF) wzrosło 80–100%. Klient pomimo lat spłacania nadal miał do oddania więcej, niż początkowo pożyczył.
Orzecznictwo od 2019 r. Wyrok TSUE C-260/18 (Dziubak, październik 2019 r.) stworzył podstawę: klauzule waloryzacyjne odwołujące się do kursu ustalanego samodzielnie przez bank są nieuczciwe (nieprzejrzyste, nieokreślone). Uchwała 7 sędziów SN III CZP 6/21 (kwiecień 2021 r.) potwierdziła i doprecyzowała: klauzula abuzywna nie może być zastąpiona kursem NBP, a jej usunięcie z umowy prowadzi do jej nieważności. Wyrok TSUE C-520/21 (czerwiec 2023 r.): bank nie może żądać wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po unieważnieniu umowy. W praktyce oznaczało to, że frankowicz wygrywający pozew otrzymuje od banku zwrot wszystkich rat, oddaje sam kapitał, a bank nie ma prawa do dodatkowego wynagrodzenia.
Sytuacja w 2026 r. Około 200 tys. spraw sądowych, z których 95%+ kończy się wyrokami na korzyść frankowicza. Banki masowo proponują ugodowe rozwiązania (przewalutowanie na PLN po kursie 2,50–3,00 zł), które są mniej korzystne niż pełny pozew ale szybsze — spraw sądowych trwa 2–4 lata, ugoda kilka miesięcy. Wybór między pozwem a ugodą zależy od profilu klienta: młodsi, długoterminowi kredytobiorcy — pozew (większa oszczędność); starsi, blisko końca spłaty — ugoda (mniejsze ryzyko, szybsze zakończenie).
Najczęściej zadawane pytania
Praktycznie nie. Rekomendacja S KNF z 2013 r. skutecznie zamroziła nowe kredyty walutowe dla osób bez dochodu w tej walucie. Frankowicze to głównie problem historyczny.
Opłata sądowa: 1 000 zł (uproszczona za sprawy roszczeniowe do 20 tys. zł) lub 5% wartości sporu (do maks. 200 tys. zł opłaty). Prawnik: honorarium 5–15% odzyskanej kwoty (success fee) lub stała opłata 8–20 tys. zł. Można ubiegać się o zwolnienie z opłaty przy niskich dochodach.
Nie bezpośrednio. Frankowicze to specjalistyczny obszar prawa, obsługiwany przez kancelarie prawne specjalizujące się w sporach z bankami. Kreditano nie świadczy usług prawnych.